نقد یک سهگانی از محمد زارعی u202c(( 95/8/29

با سلام و درود بی حدود به همراهان نازنین سه گانیکو و عرض تسلیت اربعین حسینی.

این هفته سه گانی جناب آقای محمد زارعی برای نقد و بررسی انتخاب شده که امیدوارم مورد پسند طبع والایتان قرار گیرد.

زندگی و مرگ را جدا نکن!

مرگ چون ز یاد میرود،

زندگی به باد میرود.

محمد زارعی

دیدگاه آقای بهزاد گرانمایه طائر:

سلام و درود خدمت دوستان عزیز
و شاعر محترم

ابتدا آفرین و احسنت بر شاعر خوش ذوق
چرا که اندیشه و حکمت سه گانی را فهمیده و طبق همان با کمک ابزار دیگر ساخته و پرداخته است.
در گروه مجازی سه گانی سرایان همواره و مدام تاکید بر اولویت قرار دادن حکمت میکنم.چرا که سهu200dگانی سهل و ممتنع هست و سرودنش بسیار سخت. اگر قرار بر این باید من مضمون عاشقانه بنویسم غزل مینویسم و زحمت سرودن سهگانی به خود نمیدهم.
از این بابت حکمت اولویت سه گانی است و حکمت عبارت است از هدفی عاقلانه و منطقی که شاعر مخاطب را به اندیشه در آن وا دارد

این سه گانی حکمت دارد...تلمیح میتوانیم متصور شویم(کل شی یرجع الی اصله ... کل نفس ذایقه الموت)

فرم آن یک و دو - بسته و کوبشی و تاحدی دارای ایجاز - فرم قافیه دو وسه - وزن آن فاعلات فاعلات فاعلن

اما چند نکته :
1- شاعرانگی به همان نسبتی که حکمتش بالاست ، کمتر است .
صرفا انگار یک خبری میدهد
شاعر میتوانست با بازی کلمات و جادوی واژگان نحوه بیان رو کمی پوشیده تر و زیباتر بکند.

2- واژه های "چون" و " ز" کهنه اند و بهتر بود نباشند

3- مراعات النظیر جز مرگ و زندگی ندارد و ای کاش به تناسب آن کلماتی دیگر هم مفصلهای گانها بودند

4- کشف و اتفاق شاعرانه ندارد
برعکس کوبشی عالی که میشد عالیتر بشود

5- اساسا در بحث کوبش هرچه گان سوم مستقل تر و جمع بندی شده تر همان اندازه کوبشی تر میشود این به معنای افتراق گان سوم نیست بلکه استقلال نتیجه ای هست که در گان 3 از گان های 1 و 2 گرفته میشود
در این سه گانی کوبش جا داشت بهتر نیز بشود

6- شاعر میتوانست از تکرار بپرهیزد چون در گان دو و سه مرگ و زندگی تکراری هست و نبودش هم باعث مشکل در فهم نمیشود و معلوم هست که کدام به باد میرود و کدام از یاد.
و میشد از این طریق ارایه لف و نشر داشته باشد و شاعرانگی ای که در نکته 1 عرض کردم افزونتر شود.

7- برخورد میان عاطفه و تفکر را حس نکردم که بابد این حس را شاعر در مخاطب ایجاد کند

8- حرکت عین و ذهن نیز اتفاق نیفتاده است و بیشتر در ذهن مانده است

9- و در پایان بهره گیری از تناقض و سایر المان های سه گانی برای بهتر شدن کار اگر رعایت بشود یکی از شاهکار ها میشود

بیان این نه مورد این تفکر را القا نکند که 9 ایراد دارد و چقدر ضعف!
اتفاقا به لحاظ اینکه این سه گانی عمق و زیبایی منحصر به فردی داشت بی اختیار این نه مورد را برایش نوشتم که چه بسا سه گانی بسیار پایین تر از این را معمولا با تشویقی رد میشوند

در پایان نیز به دلیل جسارتم و اینکه مسدع اوقات شدم پوزش میطلبم
و برای شاعر بسیار بسیار توانا و اندیشمند هم بهترین ها را آرزومندم
.باتقدیم احترام

#بهزاد_گرانمایه_طائر

دیدگاه نسیم محمدجانی:

با سلام و درود بی پایان و عرض تسلیت به مناسبت اربعین حسینی.

سه گانی پیش رو از لحاظ فرمهای سهگانی به شرح زیر است:
◀️فرم بیرونی کلی: کوتاه و سه لختی
◀️ فرم بیرونی جزیی : نیمایی و با طرح قافیه دو و سه.
◀️ فرم درونی کلی : بسته و کوبشی
◀️فرم درونی جزیی : یک و دو .

وزن سه گانی

فاعلات فاعلات فاعلن

فاعلات فاعلات فع

فاعلات فاعلات فع

که بنا به آموختههای ما، در سه گانی نیمایی، چنین وزنی تاحدودی نامیزان است؛ البته در این سه گانی این نامیزانی چندان به چشم نمی آید.

نکات بسیار خوبی در دیدگاه جناب گرانمایه آمده که قابل تأمل است.

در کل سهگانی از لحاظ معنا ظرفیت بالایی دارد اما از لحاظ ساختار بیرونی دارای سه مصراع یا سطر بوده و از این جهت دارای ظرفیت محدودی هست و بنابراین مثل همۀ شعرهای کوتاه، تک هسته ای است.
در این سهگانی تضاد مرگ و زندگی و در عین حال لزوم در هم آمیختنش (نوعی تناقض) و دو کنایۀ از یاد رقتن و بر باد رفتن برای مرگ و زندگی و همچنین تناسب خوب واژگان در محور افقی و عمودی، خواننده را تا دقایقی بعد از خواندن به تأمل وامیدارد و باعث میشود چند بار بخواند و مرور کند.

با سپاس از نگاهتان.

دیدگاه آقای سید حسن سعیدزاده بیدگلی.صهبا بیدگلی:

سلام و درود

از لحاظ فنی این سه گانی توسط دوستان کالبد شکافی و تشریح شده است.دیگر نیازی به اظهار لحیه ی حقیر نیست.

من این سه گانی را دوست دارم.به آدم تلنگر میزند.اگر آدم همیشه به فکر مرگ باشد خیلی از کارها را انجام نمیدهد.بسیاری از فجایعی که امروزه دارد در دنیا اتفاق می افتد برای این است که به فکر مرگ نیستیم. یعنی واقعا

مرگ چون ز یاد میرود،
زندگی به باد میرود.

درست است که با مرگ دفتر زندگی بسته میشود ولی در واقع

الناس نیام اذا ماتوا انتبهوا............................

اینکه شاعر میگوید

زندگی و مرگ را جدا نکن!.................در واقع حرفی است سنجیده

الدنیا مزرعه الاخره....

تضاد مرگ و زندگی و سجع باد و یاد در این سه گانی زیباست.این را میگذاریم به حساب شاعرانگی و دستش را میگذاریم در دست حکمت این سه گانی.از طرفی من شاعرانگی این سه گانی را به این صورت برای خودم تداعی میکنم که
در ظاهر یادآوری مرگ به نوعی رنچش خاطر است ولی شاعر فراموش کردن آنرا مساوی قرار داده است با بر باد رفتن زندگی.

با این مقدار از جمله موافقم
( واژه " ز" کهنه است و بهتر بود نباش

از قضا تکرار مرگ و زندگی به نظر من به زیبایی کار افزوده است.مثل یک تحقیق است.شاعر تئوری خود را بیان کرده است(گان اول)و بعد به صورت جداگانه به تحقیق و تفحص پرداخته است(گان دوم و سوم)

مراعات و نظیر خوب است.هر چه بیشتر باشد بهتر است.ولی مراعات و نظیر یک صنعت شعری است.لزوما همه ی صنایع شعری در یک شعر جمع نمیشود.مضاف بر اینکه توقع داشته باشیم یک صنعت در یک شعر مضاعف گردد.

به نظر من این سه گانی هم عواطف را تحت تاثیر قرار میدهد و هم انسان را به فکر فرو می برد

در نهایت حقیر فکر میکنم مواردی را که ما تحت عنوان ایراد به ایراد آنها می پردازیم بیشتر ذوق باشد تا چیز دیگری

ببخشید مصدع اوقات شدم

مانای من ماندگارتان کند......

دیدگاه آقای مسعود شریفی نجف آبادی:

با سلام و درود و احترام.

این روزها در مورد سخن وشعر حکیمانه زیاد می شنویم اما شعر و سخن حکیمانه

چیست؟ البته این بحثی بسیار مفصل است اما بصورت بسیارخلاصه و خیلی ساده

و با استفاده از ادبیات غیر تخصصی باید عرض کنم:

حکمت امری ست عقلی ، علمی و قلبی که مارا به درک و تشخیص حقیقت

می رساند .سوالی که در اینجا پیش می آید این است که خود حقیقت چیست؟

در فلسفه اسلامی،حقیقت اولی همان وجود و جوهر خداوند است و پس از آن حقیقت

جهان هستی،زندگی،مرگ و جهان آخرت است.اما در فلسفه غربی،حقیقت همان امری

است که کشف آن باعث سعادت انسان می شود.

با این توضیح هر سخنی که به خداوند،جهان هستی،زندگی،مرگ و جهان آخرت

بپردازد حکمت آمیز و حکیمانه است و البته بر خلاف اندیشه عوام، نباید سخن حکیمانه را

با پند واندرز یکی دانست.هر سخن حکیمانه می تواند پندو اندرز باشد اما هر پند و اندرزی

حکیمانه نیست.

با توضیحی که دادم سه گانی حاضر را بسیار زیبا و حکیمانه یافتم.از نقد و نظر دوستان نیز

استفاده بردم.با سپاس